Ποινικό Δίκαιο

Από τους μεγαλύτερους τομείς εξειδίκευσής μας είναι το Ποινικό Δίκαιο.

Δίνοντας ένα σύντομο και περιεκτικό ορισμό του ποινικού δικαίου, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι το σύνολο των κανόνων δικαίου που ρυθμίζει τις ποινές που επιβάλλει η Πολιτεία στους διαπράξαντες αξιόποινες πράξεις υπό την έννοια του ισχύοντος Ποινικού Κώδικα (Π.Κ.)

Οι αξιόποινες πράξεις, «τα εγκλήματα» υπό την ευρεία έννοια του όρου, όπως αυτός χρησιμοποιείται στη καθομιλουμένη, διακρίνονται ανάλογα με την βαρύτητά τους σε πταίσματα, πλημμελήματα και κακουργήματα. Ανάλογα με την συνδρομή των ειδικών περιστάσεων κάθε φορά ποικίλουν και οι ποινές εντός των εκ του νόμου οριοθετημένων πλαισίων.

Υπό το πρίσμα της επιστήμης της εγκληματολογίας, το «έγκλημα» αποτελεί πράξη άδικη και καταλογιστή στον δράστη της, η οποία τιμωρείται όπως προβλέπει ο Νόμος. Με τον όρο πράξη νοείται πράξη ή παράλειψη, υπάρχουν δηλαδή εγκλήματα τελούμενα δια παραλείψεως.

Σημαντικό στοιχείο για τον καταλογισμό αποτελεί ο δόλος (κοινώς η πρόθεση) ή η αμέλεια, έννοιες που χωρίζονται σε υποκατηγορίες και διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην επιβολή της Ποινής (χρηματικό πρόστιμο, φυλάκιση ή κάθειρξη).

Σύμφωνα με τον ισχύοντα Ποινικό Κώδικα τιμωρούνται μόνο τα πλημμελήματα και τα κακουργήματα. Τα μεν πλημμελήματα τιμωρούνται με χρηματική ποινή ή φυλάκιση, ενώ τα κακουργήματα με κάθειρξη (πρόσκαιρη ή ισόβια).

Ανάλογα με τον τρόπο δίωξης τους οι αξιόποινες πράξεις ή αλλιώς ποινικά αδικήματα, τα εγκλήματα υπό την ευρεία έννοια, διώκονται κατ’ έγκληση ή αυτεπαγγέλτως από την Πολιτεία. Έγκληση είναι η έγγραφη ή ρητή δήλωση του παθόντος ενώπιον των αρμοδίων Αρχών για την δίωξη του δράστη. Εν προκειμένω αξίζει να αναφερθούμε στην διαφορά έγκλησης και μήνυσης, δεδομένου ότι η σύγχυση των όρων μπορεί να δημιουργήσει ψευδείς εντυπώσεις.

Μήνυση είναι η καταγγελία ενώπιον των αρμοδίων Αρχών μιας αξιόποινης πράξης, ενός ποινικού αδικήματος – εγκλήματος, από πρόσωπο τρίτο προς αυτήν (σε αντιδιαστολή με τον παθόντα) και αφορά τα αυτεπαγγέλτως διωκόμενα εγκλήματα.

Στα αυτεπαγγέλτως διωκόμενα εγκλήματα ο δράστης τιμωρείται από την Πολιτεία, ανεξάρτητα με την βούληση του θύματος (αν επιθυμεί ή όχι την τιμωρία του), το οποίο (θύμα) σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να μην είναι δυνατόν να προσδιοριστεί και να παραμένουν άγνωστα τα στοιχεία του. Ο αρμόδιος Εισαγγελέας κινεί την ποινική δίωξη αν κατά την σύννομη κρίση του συντρέχουν οι λόγοι, με οποιονδήποτε τρόπο και να λάβει γνώση για την τέλεση του εγκλήματος. Οι περισσότερες αξιόποινες πράξεις (εγκλήματα) είναι αυτεπαγγέλτως διωκόμενες.

Ενδεικτικώς τα συνηθέστερα ποινικά αδικήματα είναι σωματική βλάβη, ναρκωτικά, σύσταση εγκληματικής οργάνωσης, απόπειρα δολοφονίας, ανθρωποκτονία, κλοπή, απάτη, οικονομικό έγκλημα, ληστεία, συκοφαντική δυσφήμιση, ψευδορκία, αντίσταση κατά της Αρχής, σεξουαλική παρενόχληση, κ.α.

Το να κατηγορείται κάποιος για την τέλεση οποιασδήποτε αξιόποινης πράξης – ποινικού αδικήματος – εγκλήματος συνιστά σίγουρα μια δυσδιαχείριστη για τον ίδιο κατάσταση.